Verhuur Refractometer

 

Om het vochtpercentage van de honing te bepalen kunt u gebruik maken van een refractometer.
Deze meter bezit een schaalverdeling die het percentage vocht (water) in honing aangeeft. Een honingrefractometer geeft dus rechtstreeks het vochtpercentage in honing aan.
De meeste refractometers, ook de door onze vereniging toegepaste, beschikken tegenwoordig over een ATC (Automatische TemperatuurCorrectie) Een thermometer is bij deze meters geïntegreerd, daardoor hoef je de omgevingstemperatuur niet meer mee te rekenen.

Een refractometer wordt door de imker gebruikt om het vochtgehalte van de honing te meten. Bij een te hoog vochtgehalte kan honing namelijk gaan gisten en, voor zowel mensen als honingbijen, ongeschikt voor consumptie worden. Van kristalliserende en gekristalliseerde honing kan het vochtgehalte niet worden gemeten.

Volgens de Europese richtlijn mag het vochtpercentage van honing niet hoger zijn dan 20%. Een uitzondering is gemaakt voor honing van de struikheide (calluna vulgaris). Deze honing mag een vochtpercentage hebben van maximaal 23%. Ook mag de honing niet in gisting verkeren. Voor veel levensmiddelen zijn er wettelijke eisen voor het maximum aantal gisten per gewichtseenheid. Voor honing zijn die er niet. Het tijdstip waarop honing gaat gisten heeft niet alleen te maken met het vochtpercentage, maar ook met de manier waarop honing bewaard wordt. In de praktijk is gebleken dat de maximale houdbaarheid van vers geslingerde honing bij kamertemperatuur 2 jaar is, want tegen die tijd is het HMF-gehalte gestegen tot 40 mg/kg.
Uit jarenlange ervaring is gebleken dat:
- honing met een vochtpercentage van 20% honing ten minste 3 maanden houdbaar is;
- honing met een vochtpercentage van 19% honing ten minste 12 maanden houdbaar is;
- honing met een vochtpercentage van 18% honing ten minste 18 maanden houdbaar is;
- honing met een vochtpercentage van 17% honing ten minste 2 jaar houdbaar is;
- heidehoning met een vochtpercentage van 23% ten minste 6 maanden houdbaar is.

Bovenstaande gegevens zijn richtlijnen en geen wettelijk vastgestelde
Op de maximale houdbaarheid van 2 jaar na, zijn er verder geen wettelijke voorschriften m.b.t. de houdbaarheidsaanduiding op het etiket welke is aangebracht op een honingpot. De wet vermeldt nergens welke houdbaarheidstermijn bij een bepaald vochtpercentage gebruikt moet worden. Dit betekent, dat de imker de houdbaarheidstermijn van zijn honing zelf mag bepalen en Dat hij/zij zelf verantwoordelijk is voor het mogelijk voortijdig bederf (gisten).

Gebruik
Onderstaand een korte instructie voor het gebruik van een refractormeter.

Voorkom krassen op het prisma en de refractometer is niet bestand tegen vallen.
-    Open het prismaklepje,
-    Doe 1 tot 2 druppels honing op het prisma. Dit kan met een spatel van plastic of hout. Het prisma dient volledig bedekt te zijn met de te onderzoeken honing en mag geen luchtbelletjes bevatten,
-    Sluit het prismaklepje en drukt het lichtjes aan totdat het prisma volledig bedekt is met de honing.
-    Wacht vervolgens 30seconden. Bij opgewarmde honing boven de 30 °C dient u 2 – 3 minuten te wachten.
-    Kijk door de refractometer tegen het licht in,
-    Indien nodig scherpstellen met de ring met het oogkapje,
-    Als het goed is ziet u nu twee vlakken: blauw en wit. Kijk naar de scheiding tussen deze vlakken op de meest rechtse schaalverdeling en lees het watergehalte af.
-    Na de meting dient u de honing direct weer van de prisma te verwijderen met een zachte doek of papier. Daarna het prisma grondig reinigen met water en vervolgens afdrogen. Als men het prisma niet droogmaakt, dan krijgt men bij de volgende meting een onjuiste uitslag vochtpercentage

          
Verschillende kleur intensiteiten door lichtinval dit is normaal. De meting geeft een vochtpercentage aan van 17%

 
 

 

Honingkeuring
Tijdens de honingkeuring maken de keurmeesters ook gebruik van de Refractometer en wordt het vochtpercentage van onderstaande klassen gemeten:
- Klasse 1 - Vloeibare honing
- Klasse 5 - Heidehoning
- Klasse 6 - Heidemelangehoning
- Klasse 7 - Raatbrokken in honing/ Raatbrokken
- Klasse 8 - Heideraat
- Klasse 8a- Heideraat in bakje
- Klasse 9 - Zomerraat
- Klasse 9a-Zomerraat in bakje
De keurmeesters noteren het vochtpercentage van een inzending op het keuringsformulier. Bij een keuring worden geen aftrekpunten gegeven als de houdbaarheidstermijn niet overeenstemt met het gemeten vochtpercentage. Wel wordt er op het keuringsformulier een advies gegeven. Staat er een houdbaarheidstermijn op het etiket van meer dan 2 jaar, dan worden er wel aftrekpunten gegeven.

IJking
De meter moet van tijd tot tijd geijkt worden, bijvoorbeeld eenmaal per jaar, op een honing met een bekend vochtpercentage.
Voor het ijken van een refractometer heeft men het volgende nodig:
Een monster vloeibare honing, waarvan het vochtpercentage bij 20°C bekend is. Dat noemen we ijkhoning.
Dergelijke ijkhoning is verkrijgbaar bij de Nederland Commissie voor Bijenproducten. Let erop dat de ijkhoning vloeibaar is ! Er mogen geen kristallen zichtbaar zijn. Voor ijkhoning wordt meestal acaciahoning genomen. IJkhoning is, mits hij goed gesloten bewaard wordt, ca. 3 jaar houdbaar.
Een omgevingstemperatuur van ± 20°C is gewenst.

IJken met kalibratie Olie.
Om opnieuw te ijken heb je een klein stukje glas (Kalibratie steentje) en de kalibratie olie nodig.
Doe een druppel van de olie op de het prisma en leg er het stukje glas op met de gladde kant naar beneden. Sluit het prisma en kijk door de refractometer tegen het licht.
Als het goed is zie je nu twee vlakken blauw en wit. De scheiding moet samenvallen met een extra streepje onder het getal 80 (brix 78.78).

Is dat niet het geval dan moet met het stelschroefje geijkt worden. Het stelschroefje bevindt zich onder het zwarte kapje ter hoogte van de tekst ‘ATC’. Om te ijken draai je aan het schroefje totdat de scheiding wit/blauw samenvalt met het extra streepje onder het getal 80 (brix 78.78).



Regels met betrekking tot de huur en handleiding tot gebruik kunt u hier vinden.

 

Voor meer informatie of een afspraak neem gerust contact op met de beheerder.

 

Erwin Lankheet

Telefoon: 053-5728964

Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.